info@ellidokuz.com
Dolar Alış
:
15.8494
Dolar Satış
:
15.8780
Euro Alış
:
16.8698
Euro Satış
:
16.9002
Aranıyor, lütfen bekleyiniz...

Tekirdağ İl Sağlık Müdürlüğü, Çölyak Evrensel Bir Sorundur

9 Mayıs Dünya ÇÖLYAK Günü dolayısıyla bir basın bilgilendirme yazısı yayımlandı.

Bu bildiride, çölyak hastalığının zorlukları ve önemine vurgu yapıldı. Sağlık Müdürlüğünce yapılan açıklamada; “Çölyak hastalığı, genetik yatkınlığı olan bireylerde buğday, arpa, çavdar gibi tahıllarda bulunan gluten isimli proteine maruz kalma sonucu gelişen, kronik, immün aracılı bir ince bağırsak enteropatisidir.

Çölyak hastalığı temelde ince bağırsağı etkilese de, klinik özellik yelpazesi hem intestinal hem de ekstraintestinal semptomlar ile çok geniştir. Her yaş grubunda, her ırkta ve her iki cinste de görülebilir. Çölyak hastalığında etkin olduğu bilinen tek tedavi, glutenin ömür boyu diyetten çıkarılmasıdır. Glutensiz diyet uygulanmasındaki amaç, hastalığın var olan semptomlarını kontrol altına almak, hastaların yaşam kalitelerini arttırmak ve hastalıkları ile ilgili komplikasyonların oluşmasını önlemektir. Özellikle çölyak hastalığında erken tanı çocuklarda büyümenin yakalanmasında, uzun dönem komplikasyonlarının önlenmesinde önemlidir.

Çölyak hastalığı toplumun yaklaşık %1- %0.03 etkilemektedir. Hastalığın çok geniş bir klinik yelpazeye sahip olması, atipik seyir gösterebilmesi veya hiç bulgu vermemesi nedeniyle gerçek bir prevalans vermek zorlaşmaktadır, bu nedenle hastaların ancak yüzde 10’nuna tanı konulduğu tahmin edilmektedir. Ülkemizde Çölyak hastalığı görülme sıklığı toplumun yaklaşık %1- %0.03 etkilediği düşünüldüğünde en çok 850 ve en az 250 bin hasta beklenmektedir. Bakanlığımız Sağlık Bilgi Sistemlerinden elde edilen verilere göre Türkiye'de tanı konan çölyak hastalığı sayıları 2021 yılı sonu itibari ile 138.230 olarak belirtilmiştir. Çölyak hastalığı, bilindiği üzere hem çocuklar hem de erişkinlerde geniş bir klinik yelpazeye sahiptir. Organizmada etkilemediği sistem ya da organ yoktur. Tüm sistemlere yönelik semptomlara neden olması çok ciddi tanı karmaşasına yol açmaktadır. Bu durum tıbbın her disiplininden hekimleri ilgilendiren evrensel bir sorundur.

Geçmeyen, yineleyen ve adı konulamayan her türlü sağlık sorununda çölyak hastalığının akla getirilmesi gerekir.Toplumda tanı almamış hastalar buz dağının görünmeyen kısmıdır. Teşhis yöntemlerinden kan testleri serolojik özel testler ile ön tanı konmakta ancak kesin tanı ince bağırsak biyopsisi ile konmaktadır. Tedavisi diyet ile mümkün olan çölyak hastalığında erken teşhis çölyaklıların yaşam kalitesinin tekrar düzelmesi ve kaybedilecek sağlık maliyetinin önüne geçilmesi için son derece önemlidir. Çölyak glutensiz beslenme ile bir hastalık değil yaşam tarzı olarak hayata yerleşmelidir. Hastaların çoğunda, diyet tedavisine tam uyum sağlamalarının ardından klinik bulgularının tamamen düzeldiği, serolojinin normale döndüğü gözlenmektedir. Bakanlığımız tarafından STK’lar, Üniversiteler ve özel sektör işbirliğinde “Erişkin Bazı Metabolizma Hastalıkları (Tiroid, Osteoporoz, Gut) ve Çölyak Hastalığı Kontrol Programı 2019-2023” hazırlanmış ve uygulanmaktadır.

Bu program kapsamında; Hastaların uygun ürünlere ulaşımının arttırılması için ilgili kamu kurum ve kuruluşlar STK’ lar ile çalışmalar yapılmaktadır. Çölyak hastaları için marketlerde, halka açık yerlerde AVM’lerde uygun gıda satış noktaları oluşturulması çalışmaları kapsamında Türkiye Perakendeciler Federasyonu Başkanlığına ve Türkiye Lokantacılar, Kebapçılar, Pastacılar ve Tatlıcılar Fedarasyonuna resmi yazı yazılmıştır. · Çölyaklıların glutensiz besinlere kolay ulaşımının sağlanması için havaalanlarında, tren garlarında, şehir otogarlarında yer alan gıda otomatlarında glutensiz ürünlere yer verilmesine yönelik Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına, Çevre ve Şehircilik Bakanlığına resmi yazı yazılmıştır.

· Çölyak hastalığında farkındalığı arttırma amacıyla Bakanlığımız tarafından materyaller hazırlanmıştır. Sağlık kuruluşlarında, eğitimlerde kullanılmak üzere topluma yönelik, okullarda ve eğitim merkezlerinde kullanılmak üzere çocuklara yönelik bilgilendirme broşürleri, afiş çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

· Öğrencilere çölyak ile ilgili bilgilendirme okul sağlığı çalışmaları kapsamında yapılmaktadır.

· Hazırlanan ‘Çölyak Hastalığı Öğretmenlere Yönelik Bilgilendirme Rehberi’ Milli Eğitim Bakanlığına iletilmiştir.

· Çölyaklı öğrencilerin glutensiz besinlere kolay ulaşımının sağlanması için kantin/kafeteryalarda glutensiz ürünlerin bulundurulması, gıda otamatlarında ve yemekhanelerde glutensiz menülere yer verilmesinin sağlanması yönünde Milli Eğitim Bakanlığına ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına resmi yazı yazılmıştır.

· Bakanlığımız tarafından Çölyak farkındalık çalışmalarında kullanılmak üzere "Glutensiz Logo" patenti alınmıştır.

· Aile hekimlerine yönelik ‘Çölyak Hastalığında Aile Hekimleri İçin Tanı-Tedavi-İzlem Rehberi’ hazırlanmıştır. Rehber içinde çölyak hastalığının tanımı, tanısı ve komplikasyonları, hastalığın tedavisi ve izlemi başlıklarına yer verilmiştir. Bu rehberle birinci basamakta aile hekimleri tarafından hastalığın akla gelmesi, tanınması, tanı-tedavi ve izlem sürecin de yol gösterici olarak kaynak olması amaçlanmıştır.

· Toplu Beslenme Sistemleri (Toplu Tüketim Yerleri) İçin Ulusal Menü Planlama ve Uygulama Rehberi ile toplu beslenme hizmetinden faydalanması gereken çölyaklılar için öneriler niteliğinde bilgiler ve glutensiz menü örnekleri rehberde yer almış olup rehberin dağıtımları yapılmıştır.

· Çölyak hastalığında gastroenteroloji uzman hekimi tarafından düzenlenen uzman hekim raporu ile bu vatandaşlarımıza Sosyal Güvenlik Kurumu tarafında aylık ödeme yardımı yapılmaktadır.

Bu ödemeler 2021 yılı yayınlanan Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’de belirtildiği üzere bir aylık; * 0-5 yaş için 98,43 TL, * 5-15 yaş için 150 TL, * 15 yaş üstü için 135,93 TL, tutar ödenir şeklindedir.” İfadelerine yer verildi.

Kaynak : Murat Ürtekin